Ga je terug in de tijd tot zo een 1000 jaar voor onze tijdrekening kom je de uit bij de "maltezer" of "melitaeus". Tegen 500 voor onze tijdrekening zien we twee types : eentje dat op de hedendaagse maltezer lijkt en weinig is veranderd door de eeuwen heen. Het andere heeft meer weg van een kleine kees. Een aantal worden naar Italië gebracht waar nadien ook enkele roodachtige en witte oosterse honden worden ingevoerd uit het Midden-Oosten. De rood witte toy-spaniel die we kennen van de talrijke werken van de Italiaanse meesters is geboren. Een ervan de beroemde "liggende Venus" uit 1500 van Titiaan, waarop een spaniëltje ligt naast de Venus. In datzelfde land wordt eind 14de eeuw ook een wit-zwarte  toy-spaniël geboren. Een kruising tussen een kees-maltezer en een oosterse import. In het midden van de 16de eeuw bereiken deze hondjes Nederland en Frankrijk. Deze spaniëltjes zijn ook de voorouders van de Papillon. En ook al liggen de wortels van de spaniëls in Spanje (naam) vindt men geen geschreven bronnen Spanje over de dwergspaniëls in deze periode. 

In het midden van de 16e eeuw zijn kleine hondjes populair aan het Franse hof. De Schotse Queen Mary zou haar hondjes ook vandaar laten overkomen hebben. Charles I had ook spaniels, deze waren echter groter. Charles II betreed in 1660 de troon besteed en dan komen de kleinere Spaniels terug in trek en zodoende ingevoerd uit Frankrijk. Naast rood witte waren er ook de zwart witte geïmporteerd. Eind 17e eeuw worden door Willem van oranje in Groot-Brittannië  andere klein wit zwarte spaniels ingevoerd. In de 19e eeuw maken kunstenaar een paar wondermooie werken waar Spaniels op voorkomen. Het best gekende "The Cavaliers Pets" geschilderd door "Landseer" dit naar analogie van een aantal dichters rond Charles I, "The Cavalier's Poets."
Naderhand komt er concurrentie van andere kleine rassen en geraakt de Spaniel op de achtergrond. Onder concurrentie van de o.a. de mops en modetrends wordt er veel gekruist en ontstaat verwarring rond de benaming uitzicht en standaard. Er heersen twee standaarden de ouderwetse met normale neuslengte en de kortsnuitige. Dit tot de adel valt voor de oosterse rassen wat resulteerde in de King Charles Spaniel met een zeer gewelfde schedel, brede, korte, ondervoor bijtende voorsnuit en lage ooraanzet. Dit ras komt nog steeds voor onder de benaming "King Charles Spaniel". Het type met langere neus van de oudere schilderijen is verdwenen en sluimert enkel nog in de genen van de King Charles.

Het duurt tot in 1925 eer er aan het herstel wordt gewerkt van het oude type Cavalier met lage snuit. Onder invloed van de Amerikaan Roswell Eldridge die een prijs uitlooft op Crufts voor de reu en teef die best lijken op de type Cavalier te zien op de schilderijen van weleer.  Er is echter weinig belangstelling onder de fokkers die zich jaren hebben uitgesloofd om de lange snuiten weg te werken. Slechts enkelen maken er een zaak van. Uiteindelijk wordt in 1928 een club opgericht door gelijkgestemde zielen en die kiezen voor de naam Cavalier King Charles Spaniel. Het behoud van King Charles Spaniel is voor hen belangrijk omdat er in dit ras regelmatig een terugslag was in de richting van lange snuiten. Het is ook in datzelfde jaar 1928 dat de rasstandaard wordt opgetekend naar het voorbeeld van de blenheim Cavalier Ann's Son, die de beste van het ras werd op Crufts in 1928/1929 en 1930 en aan de hand van oude afbeeldingen uit de 16e 17e en 18e eeuw.     

Bij de heropbouw van het ras kwamen veel problemen voor. Niet op zijn minst door het kleine aantal. Vaak werden door fokkers "afgedankte" King Charles Spaniels" met lange neuzen gebruikt. Maar mogelijks ook Cockers, Papillons en soms ook eens een Welsh springer. Tijdens de 2e wereldoorlog was er een ware terugval van het ras. De enige die echt doorfokt is de rijke Belgische J. Harper Trois-Fontaines. Zij heeft een school voor modellen in London, doch helaas door een tekort aan reuen en onvoldoende Benzine is er inteelt. In 1954 zetten de eerste Cavalierpootjes voet op het Europese vasteland in Nederland. De populariteit stijgt met de jaren en de Cavalier geniet ondertussen een grote bekendheid.

Korte geschiedenis
van de
Cavalier King Charles Spaniel